از آلودگی هوا چه میدانیم ؟
مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه


سالیانه 3 میلیون نفر در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند  كه 90 درصد آنان در كشورهای توسعه یافته هستند . دربعضی كشورها تعداد افرادی كه در اثر همین عامل جان خود را از دست می دهند بیشتر از قربانیان سوانح رانندگی است. این مرگ و میر بطور خاص مربوط به آسم، برونشیت - تنگی نفس و حملات قلبی و آلرژی های مختلف تنفسی است .
تعریف آلودگی هوا
آلودگی هوا به وجود هر ماده ای در هوا كه میتواند برای انسان یا محیط او مضر باشد اطلاق می گردد. آلاینده ها ممكن است طبیعی و یا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد یا قطرات مایع یا گاز باشند كه بالغ بر 180 آلاینده می باشند .

منابع انتشار آلاینده های هوا:
منابع آلوده كننده هوا به دو قسمت طبیعی و مصنوعی تقسیم بندی می شود.
1- منابع طبیعی
- فعالیت های آتشفشانها و آتش سوزی جنگل ها
- گرد و غبار طبیعی
- دود و مونواكسید كربن ناشی  از آتش سوزی ها
- گاز رادون ناشی از كانی های زمین
- درختان كاج كه تركیبات آلی را از خود متصاعد می كنند.

2- منابع مصنوعی
وسایل نقلیه موتوری مشكلی اساسی هستند كه دی اكسید نیتروژن كه مهمترین آلوده كننده هوا است را تولید می كنند .سایر منابع مصنوعی آلوده كننده هوا عبارتند  زغال سنگ سوزها ، صنایع مختلف آلودگیهای ناشی از سوزاندن بقایای كشاورزی و ...
آلاینده ها ی هوا :
تركیبات آلوده كننده هوا به دو قسمت گازها و ذرات جامد تقسیم می شوند :
1- ذرات جامد :
ذرات كوچك و جامد براساس اندازه تقسیم می شوند و عبارتند از: pm10  و pm2/5 . دسته اول  ذراتی كه دارای قطر كمتراز 10 میكرومتر هستند و دسته دوم ذراتی كه  دارای قطر كمتر از 5/2 میكرومتر هستند . ذرات با قطر كمتر از 5/2 میكرومتر برای سلامتی زیانبارترند .
2- گازها :
شامل مونواكسید كربن ، دی اكسید نیتروژن ، دی اكسید گوگرد ، هیدروكربن ها ، ازن و ...  می باشند . 
آلودگی هوا در منازل :
دی اكسید كربن یك گاز آلوده كننده هوا نیست  ولی همواره به عنوان یك عامل مهم در بررسی كیفیت هوای منازل مورد توجه قرار گرفته است و به عنوان شاخص كیفیت هوا لحاظ می شود .  افرادیكه در معرض این هوا قرار می گیرند ، دچار خستگی - عدم رضایت و عدم تمركز می گردند . مواد و مصالح ساختمانی مثل رنگ ها بخصوص رنگهای با تركیبات سربی ، حشره كش ها و اسپری فرمالدئیـــد نیز می توانند باعث آلودگی هوا در منازل گردد.

حفاظت با آلودگی هوا:
در روزهایی كه اخبار و رادیو تلویزیون و روزنامه ها هوا را در شرایط  بحرانی اعلام می كنند این خبر به شما كمك می كند كه خود را  از آلودگی هوا محافظت كنید . AQI  ( یا شاخص كیفیت هوا ) یك شاخص برای گزارش كیفیت هوای روزانه می باشد . AQI با اندازه گیری آلاینده هایی چون  ازن ، منواكسید كربن ، دی اكسید گوگرد ودی اكسید نیتروژن و گردوغبار ( ذرات معلق 10-Pm ) محاسبه می شود .

وضعیت شاخص استاندارد آلودگی(PS.I) 
پاك 50-0 
سالم 100-50 
ناسالم 200-100 
بسیار ناسالم 300-200 
خطرناك 300  د 

در مواقع آلودگی هوا چه باید كرد ؟
در روزهای بحرانی آلودگی هوا حتی الامكان از تردد در محدوده های مركزی و پر ترافیك شهر اجتناب كنید . استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی  در سفرهای روزانه درون شهری خود را جایگزین خودروهای  شخصی نمائید . فعالیت یا بازی كودكان در محیطهای باز را محدود نمائید . و افراد مسن یا افراد با بیماریهای قلبی ، ریوی نظیر آسم ، برونشیت مزمن و نارسائی قلبی از خروج از خانه اجتناب نمایند .

منابع:

http://www.epa.gov/air now/aqibroch /aqi.html
www.aqcc.org
www.fafzati.com
http://www.aqcc.org/p-tehran-air.htm
http://www.epa.gov/ 

ارسال شده توسط آقای نادر ریختگرچی